SERIA: NARODY / ETNOSY KAUKAZU


KUBACZYŃCY (Ugbugan)






W dawnych czasach zwani byli Zirichgeranami. Niewielki naród w środkowym Dagestanie; nazwy własne: Ugbugan, Ugbuganti, Ugbug. Liczą 3 tys.; ok. 2 tys. mieszka w rodzinnej wiosce Kubaczy, pozostali w innych rejonach Dagestanu. Przez część etnografów zaliczani są do Dargijczyków. Mówią w języku kubaczyńskim, który jest dialektem języka dargińskiego. Są muzułmanami–sunnitami.

W źródłach historycznych Kubaczyńcy wymieniani są od VI w. jako Zirichgeranowie, zaś od XV w. jako Kubaczy (oba terminy oznaczają ”wyrobników, producentów kolczug”: zirichgeran – z perskiego, kubaczy – z tureckiego). W wiekach V–X wioska wieś Kubaczy była głównym ośrodkiem jednego z dagestańskich państw – Zirichgeranu. W VI w. stali się wasalami Persji, zaś w VII – Arabów, którym musieli płacić roczną daninę. W XIII w. auł Kubaczy został zniszczony przez Mongołów, przetrwał natomiast najazd Tamerlana (w zamian za dostarczenie broni jego oddziałom). Na przełomie XIII i XIV w. Kubaczyńcy przyjęli islam. W XVI–XVII w. walczyli o niezależność z kajtagskimi ucmijami i chanami kazikumuchskimi. Po pokoju rosyjsko–perskim w Giulistanie (1813 r.) wioska Kubaczy weszła w skład Rosji; włączono ją do okręgu kajtagsko–tabasarańskiego guberni dagestańskiej. Tradycyjnym zajęciem Kubaczyńców było rzemiosło, przede wszystkim obróbka metali; znani byli w całym Dagestanie jako producenci doskonałej broni, uprzęży, garnków, narzędzi metalowych, wyrobów jubilerskich. Umiejętności rzemieślnicze były przekazywane z ojca na syna. Do początku XX w. w życiu społecznym Kubaczyńców zachowało się znaczenie więzi rodowych, podziału na tuchumy i wiejskie społeczności – dżamaaty; ich kultura duchowa jest bardzo zbliżona do kultury Dargijczyków.

Maciej Falkowski

















do góry

(C) Wszelkie prawa zastrzeżone - zarówno do fotografii jak i tekstów na stronie. W przypadku zainteresowania prosimy o kontakt z autorami.