SERIA: NARODY / ETNOSY KAUKAZU


SZAPSUGOWIE (Szapsug)



Niewielki naród należący do abchazo–adygskiej grupy narodów kaukaskich. Szapsugowie mieszkają w dwóch rejonach Kraju Krasnodarskiego: tuapsyńskim i lazariewskim oraz w Adygeji (niewielka grupa). W spisie powszechnym z 2002 r. narodowość szapsugską podało 3,2 tys. osób (w rzeczywistości może ich być ok. 10 tys.). Są muzułmanami sunnitami. Ich język jest dialektem języka adygejskiego. Do zakończenia XIX–wiecznej wojny kaukaskiej byli największym plemieniem adygskim żyjącym nad Morzem Czarnym (zamieszkiwali tereny między rzekami Dżubga i Szache (tzw. Mały Szapsug) oraz północne skłony grzbietu kaukaskiego (doliny rzek Antchir, Abin, Afine, Bakan, Szipe; tzw. Wielki Szapsug). Wraz z Natuchajcami i Ubychami stawiali zacięty opór carskiemu kolonializmowi (na początku lat 1860. stworzyli konfederację plemion, posiadającą nawet własny parlament; współpracowali z imamem Szamilem). Po wojnie kaukaskiej większość Szapsugów przesiedliła się do Turcji, a ich ziemie zostały zasiedlone przez Rosjan. W 1924 r. stworzono rejon szapsugski z centrum w Tuapse, a potem we wsiach Krasnoaleksandrowskoje i Lazariewskoje; został on później zlikwidowany i przemianowany na rejon lazariewski w granicach Kraju Krasnodarskiego (1945 r.). W 1990 r. odbył się zjazd narodu szapsugskiego, na którym zażądano przywrócenia rejonu (został odtworzony w 1992 r.). Szapsugowie są jedyną adygską grupą, która po zakończeniu wojny kaukaskiej pozostała na wybrzeżu Morza Czarnego.

Maciej Falkowski

















do góry

(C) Wszelkie prawa zastrzeżone - zarówno do fotografii jak i tekstów na stronie. W przypadku zainteresowania prosimy o kontakt z autorami.